FELSEFESİZ

Felsefenin en büyük kuramlarının ortaya çıktığı, en büyük felsefecilerin doğduğu, fikirlerini insanlığa ulaştırdığı toprakların üstünde bin yıldır yaşıyor olmamıza rağmen ne felsefe ile ilgiliyiz ne de önem veriyoruz. Oysa felsefe tüm bilimlerin anasıdır. Felsefe İnsana Ne Kazandırır? Felsefe insanın hakikati anlama, bilme ihtiyacını karşılar. Eleştirel bir bakış kazandırır. Felsefe, insanı insan olma bilincine ulaştırır. Sistemi önyargısız, doğru ve saygı duyarak düşünmeyi öğretir. Evreni, var oluş sebeplerini, analitik düşünmeyi kazandırır. Felsefe insana ne kazandırır sorusunun cevaplarını yazmaya devam edersem sayfalarca yazabilirim. Ama bunun yerine eksiklerimizi görme, bu konuya dikkat çekme anlamında bir giriş yaparak, bundan sonra bu konuya daha itinalı bakmak için böyle bir başlangıç yaptım. Thrasymacus'un Öngörüleri Bundan 2500 yıl önce yaşamış Thrasymacus'un dediği gibi, "Bilinçlenmiş bireylerin sayısı arttıkça, toplum daha bilinçli algılayıp, düşünüp, daha bilinçli davranmaya başlar." Thrasymacus, sosyal düzenin doğası hakkında şunu söyler: "En güçlü kişiler sosyal düzeni belirleyen kişilerdir. Sosyal düzeni belirleyen bu güçlü kişiler, genellikle toplumun çıkarını düşünen insanlar değillerdir." Bu fikirleri okurken yaşadıklarımızı, ülkede, özellikle de son yıllarda derin yaralar alan adalet aklımıza geliyor. Adaletin işleyişi, kişiye göre verilen kararlar, masumiyet karinesinin yok sayılması gibi birçok sorunu aklımıza getiriyor. Bu konu hakkında da Thrasymacus şöyle der: "Adalet dediğimiz, güçlü olanın menfaatinden başka bir şey değildir. Yani güçlü olan, adaletin ne olduğunu belirler demektir." "Güçsüzler kural yapacak güçleri olmadığı için kendi çıkarlarını koruyacak olanağı bulamazlar." Bundan 2500 yıl önce bunlar söylenirken, biz bunun ne kadar farkındayız? Kendini Tanımanın Önemi Bunun farkında olabilmenin ilk koşulu, insanın kendini tanıyor olmasıdır. Biz kendimizi ne kadar tanıyoruz? Biz kendimizi bilinçlendirmek için ne yapıyoruz? Bilinçlenmiş, sorgulayan, irdeleyen insanların sayısı çoğaldıkça, toplum daha bilinçli algılayıp, düşünüp, daha bilinçli davranmaya başlar. Seçimleri daha kaliteli olur. Böylelikle, bireyin bilinci donanınca, zenginleşince, onun algılaması değişir. Bireyin bilincinin donatılması algılamasını değiştirir, algılamasının değişmesi düşünüşünü değiştirir, düşüncesinin değişmesi de eylemini değiştirir. Bu bilinçli değişim, bizim evde, okulda, iş yerimizde vereceğimiz daha sağlıklı kararlar almamızı sağlar. Felsefe ve Doğru Kararlar Felsefe, bizlerin doğru kararlar vermemizi, nerede olmamız gerektiğini, kiminle olmamız gerektiğini, nasıl bir aile kuracağımızı, nasıl bir işte mutlu ve başarılı olacağımızı, nasıl çocuk yetiştireceğimizi, nasıl bir ülkede özgür ve mutlu yaşayabileceğimizi, kısacası kendi seçimlerimizi doğru yapacağımızın bilincini öğretir. Yani seçim ile özgürlük arasında matematiksel bir bağ vardır. Ne kadar seçeneğim varsa, o kadar özgürüm demektir. Ne kadar özgür olursak kendi seçimlerimizde ve kararlarımızda sorumluluk alırız. Sorular ve Sorumluluklarımız Şimdi bizi yönetenleri eleştirirken, onların uygulamalarını beğenmiyorsak, aynanın karşısına geçme zamanı. Biz kimiz? Kendimizi ne kadar tanıyoruz? Ne kadar bilinçliyiz? Kararlarımızı alırken bizi etkileyen dış etkenler nelerdir? Sorular, sorular... Sorulara bilinçli, akıllı, mantıklı cevapları kendimize verebiliyor muyuz? İşte tam burada felsefe giriyor. Seçimlerimizi doğru yapacak kadar bilinçli miyiz? Bilinçli bir şekilde seçimde oy kullandık mı? Seçimde oy verdiğimiz kişinin hangi davranışı, söylemi, politikası, programı bizi etkiledi? Özellikle demokrasinin olmazsa olmazlarından biri olan sandığa giderek, tüm sorumluluğumuzu yerine getirmiş mi oluyoruz? Elbette değil. Bilinçli olup sorumluluk almalıyız. Özgürlüğümüzün bilinciyle sorumluluk almalıyız. Geç Kalan Farkındalık Son zamanlarda ülkemizi 22 yıldır yönetenleri eleştiren sayısının gün geçtikçe arttığını görüyoruz. Bu eleştirilere baktığımızda, kişinin kendi özgürlük alanının kısıtlandığını, ekonomik anlamda gittikçe zorlandığını, adalet ile sorunların ucunun kendisine kadar uzandığını görüyoruz. Yani düne kadar "Bana değmeyen yılan bin yaşasın"dan "Bu kadar da olmaz"a dönüşen, düne kadar iktidarın şak şakçılarının şimdi üzülen, ağlayan hatta isyan edenler olduğunu görmekten sıkıldım. Oysa bilinçli, kendi kararlarını kendisi alabilen, girdiği toplumda bir farkındalık oluşturan kişinin kesinlikle yukarıda sık sık sorduğumuz sorulara verebileceği mantıklı cevapları her zaman vardır. Sorumluluklarının bilincinde ve kendi içlerindeki özgürlüğün farkındadırlar. Kuyruğumuza basıldığında ağlamamak için, her gelene "ağam paşam" diyerek zamanın ve yöneticilerin sundukları ballı böreklerden yararlanırken sesleri çıkmayanların, zorluğu gördüklerindeki hayıflanmaları çok kızdırıyor beni. Siyasetin Sorunları Bu topraklarda siyaset yapanların kiminin ezan, bayrak, toprak; diğer bir kısmının din, iman, mezhep; bir kısmının etnisite'nin gözünü çıkarır şekilde tekçi zihniyeti; diğer yanda Cumhuriyet, Atatürk üzerindeki siyaset yapmaları, son 30 yıldır tüm değerlerdeki geriye gidişin en büyük nedenleridir. Bu bilince ulaşamamanın en büyük nedeni, okumayan, araştırmayan, sorgulamayan, sorumluluk alamayan bilinçsizliğin neticesidir. Eğitim Sistemindeki Geri Adım Bizim ülkemizde felsefe dersleri okullarda geçen yıl kaldırılıp, 1594 felsefe dersi öğretmeni de ihtiyaç fazlası ilan edildi. Sonra da "Türkiye Yüzyılı" adlı yeni olduğu söylenen müfredat programı uygulanmaya konuldu. Felsefenin bir bilim dalı olduğu bilincinden uzak bu "komik" eğitim sistemi ile bu topraklarda bilinçli insan yetişme şansı olabilir mi? En azından bu topraklarda 2000 yıl önce geçmişe dünyaya mal olmuş felsefecileri okumuyorsanız, yetişmiş az sayıdaki felsefecilerimizden en az birinin bir kitabını okuyun. Sonuç Ne olur daha derin yaşayalım. Daha bilinçlenip öyle çocuklar yetiştirelim. Çıkarları düşünürken, önce yaşadığımız ülkenin, sonra insanlığın faydasına olabilecek kararların altına imza atmaya çalışalım. Bu dilek ve duygularla, yeni yılın daha doğru bilinçli kararlar aldığımız, soru sormaktan, araştırmak, eleştirmekten çekinmeden doğru kararlar vereceğimiz bir yıl olmasını dilerim. Sevgi ve selamlarımla,